TP HCM Tăng Cường Phát Triển Khoa Học Công Nghệ: Tập Trung Giải Pháp Lớn
Nguồn:
Tại phiên thảo luận tổ kỳ họp chuyên đề HĐND TP HCM vào chiều 21/9/2026, Chủ tịch VNG Lê Hồng Minh đã đưa ra những ý kiến thẳng thắn và thiết thực về định hướng phát triển khoa học công nghệ của thành phố. Theo ông Minh, nguồn lực khoa học công nghệ cần được gắn kết chặt chẽ với các bài toán thực tế của thành phố, với mục tiêu đầu ra rõ ràng, tránh tình trạng dàn trải nguồn lực. Quan điểm này được ông phát biểu lần đầu tiên với tư cách là Đại biểu HĐND thành phố, mang theo góc nhìn chiến lược của một doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tập trung nguồn lực để đạt được hiệu quả tối ưu.
Định Hướng Phát Triển Khoa Học Công Nghệ Tập Trung
Phần góp ý chính sách về phát triển các Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế, ông Lê Hồng Minh chỉ ra vấn đề cốt lõi là mục tiêu đầu ra chưa đủ rõ ràng so với nguồn lực dự kiến bỏ ra. Theo tờ trình, thành phố dự kiến mỗi năm lựa chọn khoảng bốn tổ chức, mỗi tổ chức có ít nhất một chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với bình quân khoảng 100 tỷ đồng mỗi chương trình. Tổng kinh phí sau 5 năm dự kiến lên đến 2.000 tỷ đồng.
Chủ tịch VNG đặt câu hỏi trọng tâm: “Khi bỏ ra ngân sách như vậy, tôi nghĩ phải trả lời rõ thành phố muốn thu lại được gì, mong muốn đạt được kết quả gì? Điều đó cần được thể hiện rõ trong nghị quyết.” Ông Minh cho rằng, việc đặt chỉ tiêu về số bài báo, báo cáo hay các sản phẩm nghiên cứu là cần thiết nhưng chưa đủ. Thay vào đó, thành phố nên tận dụng nguồn lực khoa học công nghệ để trực tiếp giải quyết những bài toán cấp bách của chính mình như ùn tắc giao thông, phát triển xe điện, xây dựng đô thị số. Ông kiến nghị: “Các chương trình nghiên cứu và công nghệ nên đặt ra mục tiêu cụ thể cho những vấn đề của thành phố.” Cách tiếp cận này yêu cầu một sự chuyển dịch mạnh mẽ từ việc chi tiền cho từng dự án nhỏ lẻ sang tập trung nguồn lực cho một số bài toán lớn, có tác động sâu rộng.
Chính Sách Cạnh Tranh Và Nhu Cầu Hút Nhân Lực Chất Lượng Cao
Sau khi nghiên cứu hai dự thảo Nghị quyết về chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và cơ chế ưu đãi, hỗ trợ hình thành, ông Lê Hồng Minh nhận định TP HCM đang “khởi đầu hơi thận trọng”. Mặc dù Luật Phát triển đô thị đã mở ra một không gian cơ chế rất lớn cho thành phố, nhưng các dự thảo hiện tại lại tập trung quá nhiều vào các vấn đề chi tiết như mức chi, cơ chế chi, tức là “làm sao để chi được tiền” thay vì làm rõ kết quả lớn mà thành phố muốn đạt được. “Ở góc độ doanh nghiệp, tôi sẽ đặt câu hỏi: Kết quả cuối cùng của tất cả những chính sách này là gì? Tôi chưa nhìn thấy điều đó một cách đủ rõ,” ông nói.
Đối với chính sách ưu đãi thuế cho khởi nghiệp sáng tạo, ông Minh cho rằng thành phố không nên chỉ nhìn ở góc độ hỗ trợ các doanh nghiệp mới thành lập. Thay vào đó, cần đặt chính sách này trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt để thu hút doanh nghiệp công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Qua trao đổi với nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, ông nhận thấy họ đặc biệt quan tâm đến chính sách thuế thu nhập cá nhân dành cho người làm việc trong các ngành công nghệ chiến lược. Mặc dù Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo đã có quy định ưu đãi, việc triển khai tại TP HCM vẫn cần được hướng dẫn cụ thể, trong khi Đà Nẵng đã có hướng dẫn áp dụng từ tháng 7/2025. Chủ tịch VNG nhấn mạnh mục tiêu của nghị quyết cần lớn hơn, cần có tính cạnh tranh tương đương với các địa phương khác nếu TP HCM muốn thực sự thu hút doanh nghiệp và nhân tài để phát triển khoa học công nghệ vững mạnh.
Nâng Cao Thù Lao và Đơn Giản Hóa Thủ Tục cho Khoa Học Công Nghệ
Một nội dung quan trọng khác được ông Minh đề cập là chính sách thù lao cho nhân lực khoa học công nghệ. Dự thảo của thành phố quy định mức tối đa 150 triệu đồng/người/tháng cho một số chức danh. Tuy nhiên, quy định mới của Trung ương đã cho phép mức thù lao lên tới 300 triệu đồng/người/tháng đối với tổng công trình sư trong các bài toán công nghệ chiến lược. Ông Minh lập luận rằng TP HCM đã là trung tâm kinh tế và khoa học công nghệ lớn nhất cả nước, và để giải quyết những bài toán khó của thành phố, chúng ta cần thu hút rất nhiều người giỏi. Do đó, nếu Trung ương đã chọn một mức nào, thành phố nên ít nhất bằng mức đó. “Tôi nghĩ thành phố cần mạnh dạn hơn trong các chính sách này, bởi chúng ta sẽ cần thu hút rất nhiều người giỏi để giải những bài toán khó của TP HCM,” ông kết luận, kêu gọi sự quyết đoán hơn trong việc đầu tư cho nguồn nhân lực chất lượng cao.
Cũng tại phiên thảo luận, bà Trần Thị Minh Hạnh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Chánh Phú Hòa, chỉ ra một thực tế khác: quy trình, thủ tục và hồ sơ để nhận hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trước đây còn phức tạp, rườm rà. Điều này đã gây khó khăn cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp khi hoàn thiện hồ sơ. Do đó, với nghị quyết mới, thành phố cần thiết kế quy trình đơn giản, gọn nhẹ và giải quyết nhanh chóng, đặc biệt đối với các tổ chức, cá nhân có sáng kiến, giải pháp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bà Hạnh cũng đề nghị thành phố cần chú trọng truyền thông chính sách đến đúng đối tượng thụ hưởng, giúp họ biết, đăng ký và dễ dàng tiếp cận các chính sách hỗ trợ.
Tổng kết lại, những ý kiến của ông Lê Hồng Minh và các đại biểu khác tại kỳ họp HĐND TP HCM cho thấy một nhu cầu cấp thiết về sự thay đổi trong cách tiếp cận phát triển khoa học công nghệ. Để thực sự trở thành một đô thị thông minh và cạnh tranh, TP HCM cần có những chính sách mạnh dạn, tập trung vào kết quả, tối ưu hóa nguồn lực và đặc biệt là thu hút, đãi ngộ xứng đáng cho nhân tài. Sự đơn giản hóa thủ tục và truyền thông hiệu quả cũng là yếu tố then chốt để các chính sách này đi vào đời sống, tạo động lực thực sự cho sự phát triển bền vững.
